k
u
l
t
u
r

Dr. Camino – Serapio Múgica Liburutegia


Gaur egungo Kutxa Fundazioaren gizarte ekintzak itzelezko lana finantzatu du 50 urtez: Donostia hiriaren Historia berregitea. 1813. urtean, artean Donostiako esparru harresituan zegoen soldadu-talde napoleonikoaren aurka tropa angloportugesen erasoa burutu zen, eta ordu arteko agiritegi edo artxibo ia gehienak suntsitu zituen orduan eragindako sute bereizkuntza gabeak. Halabeharrez, eta erasoek eta Donostia hartu zuten tropa kontrol gabeek eragindako basakeria beraren mende egon arren, probintzia-artxiboak onik atera ziren sute hartatik, biltegiraturik zeuden lekuaren gainera eroritako hondakinek babestu zituzten eta. Donostiako agiritegiak suntsitu zituen zorigaitzeko patu beretik onik atera ziren probintzia-artxibo horiei esker, Dr. Camino Taldeak hiri honen historia berreskuratzeko lana zaila izan zen, baina ez ezinezkoa.

Liburutegi berri honetan ikusgai dauden objektu historikoak lan horren lekukotasun grafiko eta ukigarriak dira, azkenean Donostiaren nahiz Gipuzkoa osoaren Historia berrosatzeko oso onuragarriak izan direnak.

Serapio Múgica

Liburutegi hau neurri batean pertsona bati eskainia dago, eta ondo merezia du ohore hori. Serapio Mugica Zufiria, hori baitzen haren izen osoa, Ormaiztegin jaio zen 1854. urtean. Neketsua baina ongi baliatua izan zen bizitza hasi zuen orduantxe. Ekonomia aldetik ondo zebilen familia batean sortu arren, Serapiok 1855. urtean munduaren zati handi batean (baita Gipuzkoan ere) pairatu zen kolera- izurritearen ondorioz galdu zituen gurasoak.

Garai hartan Ormaiztegi eta Probintziaren gainerakoa bete-betean sartu ziren industria-aroan. Ozta-ozta hamar urte zituela, Serapiok biaduktu edo zubi-bidea eraikitzen ikusi zuen, hark ahalbidetu zuelarik bere jaioterria Madril eta Parisekin elkartzea. Lan hark harridura sortu zion Bilbon zegoen kontsul iparramerikarrari ere. 1881. urtera arte asentatu ez zen bizitza baten atarikoak baino ez dira horiek. Orduan ezkondu zen eta finkatu zen haren karrera arrakastatsua historialari eta artxibozain gisa, bera probintziako dokumentu-funts gehienak antolatu zituelarik. Ordura arteko bidean, Zuzenbide ikasketak bertan behera utzi zituen Zaragozan, hondamendi ekonomikoa eta azken karlistaldiaren (1873-1876) abentura bizi izan zituen, boluntario karlista gisa ibili zelarik gerran. Bizitza asaldatu eta probetxugarri hori 1941. urtean amaitu zen Donostian, historialari beteranoak (jada lekuko gisa) gertakizun historiko handiak bizi ondoren: errusiar iraultza, 29ko “crack” edo Depresio Handia, faxismoen goraldia, bi mundu-gerrak, …

Dr. Camino Taldea

Zaila da lerro bakan batzuetan laburtzea Donostia hiriaren historia berreskuratzeko talde horrek eginiko lan bikaina; izan ere, hiri honek 1813an bere artxibo edo agiritegirik gehienak galdu zituen.

1967. urtean, orduko Donostiako Aurrezki Kutxa Munizipalaren laguntzaz, Donostiako Historiari buruzko Dr. Camino Taldea sortu zen. Haren sustatzaile intelektual nagusia –XVIII. mendeko historialari jakintsu horren lanak inspiratua– Jose Ignacio Tellechea Idigoras doktorea izan zen. Zaila da lerro bakan batzuetan laburtzea Donostia hiriaren historia berreskuratzeko talde horrek eginiko lan bikaina; izan ere, hiri honek 1813an bere artxibo edo agiritegirik gehienak galdu zituen, Europako gertakizun historiko handienetako baten –gerra napoleonikoen– erdian eragindako sutearen ondorioz.

Arriskatua bezain beharrezkoa eta CAMek babestua zen eginkizun intelektual haren arrakastaren lekukoak dira, batetik, gaur egun hemen dagoen liburutegia –gertaera haietatik hirian erre gabe geratu zen kale bakarrean izan zuen kokalekutik hona aldatua–; bestetik, erakunde honek bildu dituen azterketa historikoen kopuru izugarria, lehenik hiri honi buruzkoak, gero Probintziari buruzkoak eta azkenik Euskal Herri osokoak; eta noski, ezin aipatu gabe utzi Tellechea Idigorasen beraren lan pertsonala proiektu horretan, Miguel Delibes-en literatura- lan ospetsuenetako bat (“El hereje”) inspiratzera iritsiko zena.

Azken Albisteak

#kutxakultur  etxean  gelditzen  da  |  digitalean  gaude

#kutxakultur etxean gelditzen da | digitalean gaude

Kutxa Fundazioan gure konpromisoarekin jarraitu nahi dugu, herritarrei kultura eta artea eskainiz, haur eta helduak entretenituz, zientzia zabalduz eta elkartasuna eta ingurumenaren zaintza bultzatuz, besteak… Irakutzen jarraitu

Donostia  Hiriko  Kutxa  Literatura  Sarien  oinarriak  argitaratu  dira

Donostia Hiriko Kutxa Literatura Sarien oinarriak argitaratu dira

Kutxa Fundazioak argitara eman ditu Donostia Hiriko Kutxa Literatura Sariak arautuko dituzten oinarriak. 55. edizioan, antzerkiaren eta kontakizun-liburuaren modalitateetan egingo da berriro deialdia, bai euskaraz… Irakutzen jarraitu

Zabalik  dago  Kutxa  Kultur  Enean  proiektuak  aurkezteko  epea

Zabalik dago Kutxa Kultur Enean proiektuak aurkezteko epea

Kutxak zabalik du Kutxa Kultur Enean proiektu berriak aurkezteko epea, eta Tabakaleran, lurraldeko kultura-ekosistema garrantzitsuenean, lan horiek garatzeko aukera eskaintzen die, giro sortzaile, dinamiko eta… Irakutzen jarraitu

Moda  diseinua  ikasi  duzu?  Zuretzako  gune  bat  dugu  Kutxa  Kultur  Modan

Moda diseinua ikasi duzu? Zuretzako gune bat dugu Kutxa Kultur Modan

Gipuzkoako moda sortu eta diseinatzen duen munduari laguntzeko plataforma izatea da Kutxa Kultur Moda programaren eginkizuna. Programa honen helburua lurraldeko moda-proiektuak bultzatzea, prestatzea eta sustatzea… Irakutzen jarraitu

Koarentena  honetan  denbora  familian  partekatzeko  jarduerak

Koarentena honetan denbora familian partekatzeko jarduerak

Hauek dira Kutxa Kultur-ek familian egiteko proposatzen dituen jarduerak: Erakutsi zure alderdirik zientifiko eta teknologikoena Eureka! Zientzia Museoak proiektu zientifiko eta teknologikoen lehiaketa bat antolatu… Irakutzen jarraitu

Kutxa  Kultur  Kantaren  hirugarren  fasea

Kutxa Kultur Kantaren hirugarren fasea

Iker Laurobaren txanda (Beste Urtaroak): Kutxa Kultur Kanta martxan

Itxi
Itxi
ico-facebook-color ico-twitter-color ico-googleplus-color